وضعیت رویت‌پذیری هلال ماه رمضان‌المبارك ۱۴۳۰ هجری قمری در جهان به شرح زیر است.
لحظه مقارنه ماه و خورشید در ساعت ۰۱/۱۰ صبح روز پنجشنبه ۱۹ آگوست ۲۰۰۹ میلادی، برابر با ۲۸ امرداد ۱۳۸۸ هجری شمسی مطابق با ۲۸ شعبان ۱۴۳۰ هجری قمری به وقت بین‌المللی، و به وقت ایران در همین روز در ساعت ۳۱/۱۳ بعدازظهر خواهد بود، در غروب روز پنجشنبه هلال ماه در شرق اقیانوس آرام شكل می‌گیرد، در آن لحظه از سن ماه حدود ۳۰/۱۳ ساعت می‌گذرد، در این منطقه از اقیانوس آرام جنوبی، هلال ماه را فقط می‌توان با ابزار اپتیك نسبتا قوی رویت كرد، البته اگر بخار آب اجازه دهد! و در غرب اقیانوس آرام جنوبی هلال ماه با چشم غیرمسلح و با سنی حدود ۱۹ ساعت قابل رویت خواهد بود.
بنابراین در غروب پنجشنبه هلال ماه مبارك رمضان در هیچ نقطه‌ای از جهان جز در همان منطقه كوچكی كه اشاره شد (اقیانوس آرام جنوبی) قابل رویت نخواهد بود، ۲۴ ساعت بعد در غروب روز جمعه هلال ماه رمضان در:
قاره اقیانوسیه: هلال ماه رمضان در غروب روز جمعه در كشور نیوزیلند و استرالیا با چشم غیرمسلح قابل رویت است.
قاره آسیا: هلال ماه رمضان در غروب روز جمعه در مجمع‌الجزایر فیلیپین، اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایلند، هندوستان، پاكستان بجز شمال شرقی آن،‌ جنوب ایران، كشورهای حوزه خلیج همیشه فارس، عربستان سعودی، یمن، جنوب عراق، اردن، جنوب سوریه و لبنان با چشم غیرمسلح رویت خواهد شد، و در شمال كشور چین، افغانستان، جنوب تركمنستان، آذربایجان، تركیه شمال عراق، مركز و شمال سوریه و شمال لبنان با ابزار اپتیك قابل رویت است، بدیهی است این هلال در دیگر نقاط آسیا از جمله در شمال و شمال شرقی این قاره قابل مشاهده نخواهد بود.
قاره آفریقا: هلال ماه رمضان در غروب روز جمعه در تمام قاره آفریقا با چشم غیرمسلح قابل رویت است.
قاره اروپا: هلال ماه رمضان در غروب روز جمعه در جنوب قاره اروپا مثل كشورهای اسپانیا، پرتغال، جنوب ایتالیا، یونان و قبرس با ابزار (دوربین و یا تلسكوپ) قابل مشاهده و در دیگر مناطق اروپا هلال ماه حتی با ابزار اپتیك قوی نیز قابل رویت نخواهد بود.
قاره آمریكا: هلال ماه رمضان در غروب روز جمعه در مركز و جنوب ایالات متحده آمریكا، آمریكای مركزی و آمریكای جنوبی با چشم غیرمسلح قابل رویت است، این هلال در شمال آمریكا فقط با ابزار اپتیك قابل رویت است.
در كشور عزیزمان ایران وضعیت هلال ماه با توجه به عرض دایره‌البروجی جنوبی در شرایطی قرار گرفته كه در ۲ صورت می‌توان هلال ماه رمضان را در غروب روز جمعه رویت كرد، همان طور كه در نقشه پیوست مشخص شده هلال ماه رمضان در بالای خط به دلیل ارتفاع كم آن از افق با ابزار اپتیك قابل رویت است، بدیهی است هر چه به سمت بالای خط برای رویت هلال ماه اقدام كنیم، نیاز به ابزار قوی‌تری خواهیم داشت و اما در پایین خط هلال ماه در شرایط مناسب آب و هوایی در صورت داشتن افقی نسبتا عاری از گرد و غبار با چشم غیرمسلح قابل رویت است، بدیهی است هر چه به سمت جنوب كشور اقدام به رویت هلال ماه كنیم با توجه به بیشتر شدن ارتفاع هلال از افق، هلال ماه مبارك رمضان شرایط بهتری را برای رویت با چشم غیرمسلح خواهد داشت.
نقشه ضمیمه این مطلب، خط رویت هلال ماه مبارك رمضان در ایران را نشان می‌دهد.

سیدمحسن قاضی میرسعید
پژوهشگر و ركورددار بین‌المللی رویت هلال ماه

موشك «آرین-۵» ماهواره استرالیا و ژاپن را با موفقیت به فضا برد و در مدار زمین قرار داد.
آژانس فضایی اروپا «اسا» اعلام كرد كه موشك آرین-۵ در حالی كه دو ماهواره استرالیا و ژاپنی را به همراه داشت روز گذشته از مركز فضایی «French Guiana» به فضا پرتاب شد و با موفقیت این دو ماهواره را در مدار زمین قرار داد.
ماهواره ژاپنی « JCSAT-۱۲» یك ماهواره مخابراتی و ارتباطاتی است كه ژاپن، اقیانوس آرام و قسمتی از آسیا را پوشش خواهد داد.
ماهواره استرالیایی «OPTUS D۳» نیز ماهواره‌ای با اهداف تلویزیونی، اینترنت و مخابراتی است كه منطقه استرالیا و نیوزلند را تحت پوشش خود خواهد داشت.

«فریمن دایسون»، فیزیکدان و آینده پرداز، می گوید باید جایی به دنبال حیات فرازمینی باشیم که یافتن آن راحت تر است، حتی اگر شرایط آنجا برای حیاتی که می شناسیم، ایده آل نباشد. او می گوید فضاپیماها، به خصوص روی اقمار و دنباله دارهای یخی در بخش های بیرونی منظومه شمسی، باید به دنبال گل ها باشند، مشابه آنهایی که در نواحی قطبی زمین یافت می شود. او در همایشی در کمبریج گفت؛ «من می گویم استراتژی جست وجوی حیات در جهان، باید جست وجوی آن چیزی باشد که قابل شناسایی است، نه آنچه محتمل است. نظریه پردازان این حوزه تمایل دارند درباره آنچه محتمل است، حدس هایی بزنند. در واقع احتمال اشتباه بودن حدس های ما زیاد است. ما هرگز قدرت تخیلی به اندازه طبیعت نداریم.» به گفته او فضاپیماها باید به دنبال نشانه های حیات روی «اروپا» (قمر پوشیده از یخ مشتری) باشند، چون حیات در آنجا قابل شناسایی است.
● ترک های یخ
«اروپا» (که تصور می شود اقیانوسی از آب مایع در زیر پوسته یخی خود دارد) مدت هاست هدفی برای زیست اخترشناسان بوده است. آنها گمان می کنند شاید درون آن برای حیات محیط سالمی باشد. اما حفاری عمیق پوسته یخی این قمر باید دشوار باشد. تخمین های مربوط به ضخامت این یخ بین کمتر از یک کیلومتر تا بیش از ۱۰۰ کیلومتر متغیر است. با این حال به گفته «دایسون» اگر حیات در ترک های پوسته «یوروپا» (که سطح را به درون مرتبط می سازد) خانه کرده باشد، از یک فضاپیمای مدارگرد قابل مشاهده است.
● گل های سهمی شکل
چنین حیاتی ممکن است شکل گل هایی سهمی شکل را به خود بگیرد که نور ضعیف خورشید روی اروپا را روی داخل گیاه متمرکز می کنند. گل هایی با این اشکال (در تصویر) در اقلیم های قطبی زمین یافت می شود؛ جایی که گیاهان به نحوی تکامل یافته اند که دریافت انرژی خورشیدی را به حداکثر برسانند. به گفته «دایسون» گل های «اروپا» از طریق پدیده یی به نام بازتاب برگشتی، که در آن نور دوباره به منبع خود بازتابانده می شود، قابل شناسایی اند. غ:retroreflection بازتاب نور درست در همان راستا تابانده شده با هر زاویه برخوردی که داشته باشد. در اصطلاح عامه سطوحی که این خاصیت را دارند شبرنگ خوانده می شوندف. این اثر نوری، در نور انعکاس یافته از چشمان جانوران دیده می شود و در طراحی علامت های جاده یی و آینه هایی برجای مانده از فضانوردان آپولو در ماه به کار رفته است. گرچه شاید سرآغاز «آفتابگردان های» «دایسون» در «اروپا» باشد اما به احتمال زیاد می تواند در هر جای دیگری از منظومه شمسی هم گسترش یابد. به گفته «دایسون»؛ «تصور کنید همین که گل هایی داشته باشید که از زیر تغذیه می شوند، پس می توانند در راستای مستقل بودن هم تکامل یابند.» وی می گوید اگر گیاهان تا اجرام کوچک تر و دوردست تر دو منبع دنباله داری منظومه شمسی (کمربند کوئی پر و ابر اورت) گسترش یابند، کمتر تحت تاثیر گرانش خواهند بود و به راحتی می توانند تا اندازه یی رشد کنند که جمع آوری انرژی خورشیدی را به حداکثر برسانند.
● هدف مناسب
«جان باروس» زیست اخترشناس دانشگاه واشنگتن در سیاتل می گوید «دایسون» را تحسین می کند چون «او خارج از چارچوب فکر می کند و همیشه محرک است. گرچه ممکن است ایده اش را نپذیرم، اما اغلب مرا وادار می کند به عقاید از پیش پنداشته ام درباره این موضوع دوباره فکر کنم. حال باعث شده به حیات روی اروپا فکر کنم.» «باروس» تصور می کند «اروپا» پس از مریخ دومین مکان محتمل تر منظومه شمسی است که می تواند پشتوانه آن حیاتی باشد که می شناسیم. اما می گوید هنوز شواهد کافی درباره اینکه این قمر یخ زده مفتخر به فعالیت هیدروترمال غآبی-گرماییف باشد وجود ندارد؛ عاملی که انرژی و عوامل کلیدی لازم برای حیات را فراهم می کند.
● بسیار رادیکال
او در مورد پیشنهاد گل از سوی «دایسون» می گوید این ایده یی «بسیار رادیکال» است. «روی زمین، گیاهان گل ده طی دوران کرتاسه تکامل یافتند و در تکامل مشترک با حشرات تنوع یافتند... من گیاهان گل ده را وارد فهرست جست وجوی اشکال حیاتی ام نمی کنم.» «باروس» می گوید؛ «هرگونه سیستم فتوسنتزی روی اروپا باید در عمقی به دور از تشعشع زیادی که سطح یخی را بمباران می کند، زندگی کند و در عین حال هنوز هم نور بگیرد. این طور که گفتم، به زحمتش می ارزد که مشاهداتی مفصل و تحلیل درباره برخی عوارض سطحی از جمله شیارهای عمیق رنگی انجام گیرد. شاید کسی شواهدی از زیست نشانه ها یا خواص شیمیایی بسیار جالبی پیدا کند.» قطعاً «اروپا» یکی از دو قمری خواهد بود که با طرح همکاری بین ناسا و آژانس فضایی اروپا در سال ۲۰۲۶ اعماق آن کاوش خواهد شد، وقتی دو مدارگرد برای رسیدن به مشتری تعیین شوند.

ریچل کرت لند
ترجمه؛ الهیار امیری